Krachtstroom voor werkplaatsen en bedrijfshallen

Wat krachtstroom is

Een groep op één fase levert 230 V. Krachtstroom gebruikt drie fasen tegelijk. Tussen twee fasen staat 400 V, en het vermogen wordt over de drie fasen verdeeld. Een motor op drie fasen loopt daardoor gelijkmatiger en vraagt per fase minder stroom dan een motor met hetzelfde vermogen op één fase.

Voor een werkplaats betekent dat een kolomboor, zaagmachine, compressor of lasapparaat op 400 V. Zulke machines hebben een stekker die niet in een wandcontactdoos van 230 V past. Ze hebben een CEE-contactdoos nodig.

CEE-contactdozen van 16 A en 32 A

Een rode CEE-contactdoos is bestemd voor 400 V. De vijfpolige uitvoering heeft drie fasen, een nul en een aarde. De pennen zijn zo gemaakt dat een stekker van 32 A niet in een contactdoos van 16 A past. Blauwe CEE-contactdozen zijn voor 230 V, voor apparaten op één fase die een stevige stekker nodig hebben.

Op de werkvloer komen contactdozen in een opbouwuitvoering met klepdeksel, spatwaterdicht volgens IP44 of hoger. Op plekken waar stof of water vrijkomt, zoals een wasplaats, kiezen wij een hogere IP-klasse.

Vermogen en aansluiting

Een contactdoos van 32 A op drie fasen levert ongeveer 22 kW. Een bedrijfspand met een aansluiting van 3 × 25 A heeft in totaal ongeveer 17 kW beschikbaar. Eén machine op 32 A kan die aansluiting dus al volledig belasten, terwijl de rest van het pand er ook op draait.

Wij tellen daarom vooraf op wat er tegelijk draait: verlichting, verwarming, compressor en de machines die samen in bedrijf zijn. Machines die nooit tegelijk aan staan, hoeven niet bij elkaar opgeteld te worden. Komt het totaal boven de aansluiting uit, dan vraagt u een zwaardere aansluiting aan bij de netbeheerder. Die verzwaring regelt de netbeheerder, niet de elektricien.

Een elektromotor trekt bij het starten een veelvoud van zijn nominale stroom. Een installatieautomaat met C-karakteristiek verdraagt die aanloopstroom beter dan een automaat met B-karakteristiek. Voor groepen met motoren stemmen wij de karakteristiek af op de machine.

De groepenkast in een werkplaats

Krachtstroomgroepen zitten in een driefase groepenkast. Daarin komen naast de groepen van 400 V ook de groepen van 230 V voor verlichting en wandcontactdozen, verdeeld over de drie fasen zodat geen fase zwaarder belast wordt dan de andere.

Akkaya Elektrotechniek werkt met ABB-groepenkasten. Een 3-fase kast kost € 700 tot € 1.200 inclusief installatie; de bedragen per aantal groepen staan op de tarievenpagina.

Een grote hal heeft soms een onderverdeler nodig: een tweede kast dicht bij de machines, gevoed vanuit de hoofdkast. Dat scheelt lange kabels van de hoofdkast naar de andere kant van de hal.

Machines aansluiten en verplaatsen

Een machine met een vaste aansluiting krijgt een werkschakelaar binnen handbereik, zodat de machine voor onderhoud spanningsloos te maken is. Wordt een machine geregeld verplaatst, dan is een CEE-contactdoos met een stekker aan de machine de betere keuze. De machine is dan los te nemen zonder de installatie open te maken.

Bij een motor op drie fasen bepaalt de volgorde van de fasen de draairichting. Na het aansluiten controleren wij die draairichting, voordat de machine in gebruik gaat.